Fridman wint SOS-prijs zesde ronde - Schaken is geen dammen!

Goede partijen werden er zeker gespeeld in de zesde ronde van de KNSB competitie. De vorige winnaar van de schoonheidsprijs Berelowitsch won dit keer een prima eindspel, en ook de overwinningen van Brandenburg, Solleveld en Muhren mochten er zijn, maar schoonheidsprijzen zaten er in dit kwartet niet tussen.

Voor de jury was het daarom geen gemakkelijke opgave deze keer. Thomas Trella offerde zijn dame tegen Mart Nabuurs, maar gaf daarmee zijn voordeel weg! Ali Bitalzadeh offerde ook zijn dame tegen Anne Haast, maar dat was een 'eenvoudige' promotie combinatie en geen offer op lange termijn. Schoonheid viel er te ontdekken in het 'gepointeerde spel' (Herman Grooten) van Daniel Fridman, alhoewel het in zekere zin 'een partij van één zet' (Hans Ree) betrof. Hoe dan ook gaat de prijs,Secrets of Opening Surprises nummer 14, naar Daniel Fridman voor zijn overwinning op Hans Klip.

Daniel Fridman - Hans Klip, HMC-Utrecht

1.d4 f5 2.g3 Pf6 3.Lg2 g6 4.Pf3 Lg7

Hans Klip speelt al sinds jaar en dag de Leningrader variant van het Hollands. Fridman kiest voor een opstelling die ook graag (en met veel succes) door Loek van Wely wordt gespeeld.

5.b4 0-0 6.Lb2 Pc6 7.a3 d5

Zwart neem een Stonewall opstelling in nu wit heeft nagelaten c4 te spelen en ook nog eens zijn loper op de lange diagonaal heeft gezet. 7...Pe4 8.Dd3 d5 9.c4 Le6 10.cxd5 Lxd5 leverde zwart een gelijke stelling op in Kortschnoj-Wiersma, London 2009.

8.Pbd2 Pe4 9.e3 Le6

Dit lijkt vreemd, maar een dergelijke opstelling komt al voor in oude partijen van Botwinnik. Voor de ijverige studenten is de partij Portisch-Smyslov, Bad Portoroz 1971, het beste voorbeeld van een succesvolle zwarte strategie.

10.0-0 a5

Het kan ook rustiger, maar er is niets mis met deze ambitieuze opstoot. Zwart lokt de witte pion naar voren om aan te tonen dat deze zwak wordt.

11.b5 Pa7 12.De2 a4

Dit was de bedoeling, pion b5 is nu kwetsbaar.

13.c4 Pxd2?

Maar dit is een slechte zet, waarom het sterke paard vrijwillig ruilen? Zwart had zich in moeten laten op de verwikkelingen na 13...dxc4 14.Pxe4 fxe4 15.Pd2 (of 15.Pg5 Ld5 16.Pxe4 Pxb5) 15...Pxb5 16.Pxc4 Ld5 17.Dc2 een scherpe stelling, waarin zwart niet minder lijkt te staan.

14.Pg5!

Een fraaie tussenzet! Schaken is geen dammen, en (terug)slaan is dus niet verplicht. Fridman neemt niet automatisch op d2, wat wit ook een licht voordeeltje zou opleveren, maar gaat voor groot voordeel.

14...Pxc4 15.Pxe6 Dd7

Wanneer zwart 15...Dd6 speelt dan wint wit een kwaliteit met 16.Pxc7 (of 16.Pxf8 Kxf8 17.Tfc1 Pxb5 18.Lxd5!) 16...e6 17.Pxa8 Txa8 (of ook de volgorde 17...Pxb5 18.Tfc1 Txa8) 18.Tfc1. Zwart heeft onvoldoende compensatie omdat 18...Pxb5?!

faalt op 19.Lxd5! (wit staat ook beter na 19.Txc4 dxc4 20.Dxc4) 19...exd5 20.Txc4 dxc4 21.Dxc4+ Kh8 22.Dxb5.

6.Pc5!

Zeker zo'n goede tussenzet als op zet 14. Wit versmaadt de kwaliteit. 16.Pxc7 e6 17.Pxa8 Pxb5 18.Tfc1 Txa8 en met de dame op d7 is de stelling een stuk beter voor zwart dan in de variant hierboven. Zo is 19.Txc4 dxc4 20.Dxc4 Pd6 gevolgd door 21...Tc8 goed houdbaar voor zwart.

Het direct nemen van de kwaliteit geeft zwart prima compensatie, omdat na 16.Pxf8 Kxf8 de witte b-pion ook nog zal vallen.

16...Dd6 Zwart moet pion d5 gedekt houden. 17.Pxb7 De6 Opnieuw moet d5 gedekt blijven. 18.Tfc1! Pxb2?!

Iets beter was 18...Pxb5 19.Pc5 Df7 20.Lxd5! Dxd5 21.Dxc4 Dxc4 22.Txc4 en bij goede stelling komt wit een vrije a-pion voor.

19.Dxb2 Wit staat nu compleet gewonnen, iedere samenhang ontbreekt in de zwarte stelling.

19...Kh8 19...Tfc8 20.Da2!. 20.Txc7 Lf6 21.b6 Pc8 22.Tb1 Tb8 23.Pc5 Dd6 24.Tb7 Txb7 25.Pxb7 Dc6 26.Pa5 Dd7 27.b7 Pd6 28.b8T en na dit minorpromotie grapje gaf zwart op. 1-0

Ali Bitalzadeh-Anne Haast, Voerendaal-De Stukkenjagers

Stelling na 22...Tdb8.

23.Lxa7! Niet echt een dame offer, maar meer een correcte promotie combinatie. Wit staat beter na 23.Dc7 maar nog lang niet gewonnen. 23...Txb7 24.axb7 Tb8 25.Lxb8 Dxb8 26.Tc6! Deze aanval wint een cruciaal tempo. 26...Kf7 27.Ta6 e4 28.Lg2 g5 29.Ta8 en missie volbracht. Zwart gaf op na 29...Ld6 30.Txb8 Lxb8 31.Tc1 1-0

Mart Nabuurs-Thomas Trella, Voerendaal-De Stukkenjagers

Stelling na 24.Lb3.

Zwart offerde nu spectaculair zijn dame. Een overigens geheel correct dame offer dat maar een nadeel had: het gaf al het zwarte voordeel weg!

24...Dxf3

Juist was 24...Dd3! alhoewel het begrijpelijk is dat zwart de consequenties van het offer 25.Lxe6! niet kon overzien (dit was de zet waar Trella bevreesd voor was en waarom hij tot zijn dame offer besloot). Na 25...Dxe3 26.fxe3 (Slecht is 26.Lxf7+ Kxf7 27.fxe3 h6 en zwart wint.) 26...fxe6 27.Pg5 e5 28.f7+ blijft zwart op de been met 28...Kf8 (Maar 28...Kg7 verliest op slag na 29.Pe6+ Kh8 (of 29...Kh6 30.Tf3 en wit geeft mat.) 30.Pxd8 Txd8 en nu fraai 31.Txa7!)

29.Pe6+ (29.Pxh7+ Ke7 30.f8D+ Txf8 31.Pxf8 Txf8 32.Txf8 Kxf8 is ook duidelijk beter voor zwart.) 29...Ke7 30.Pxd8 Txd8 en als Trella al zover heeft gerekend dan kan ik mij voorstellen dat hij terugschrok voor 31.Lxe5! na 31...Pxe5 32.Txa7 Kf8 33.Txb7 Lxd2 kan wit echter de laatste zwarte pion op de damevleugel niet nemen...

25.Dxf3 Pd4 26.De3 Pf3+ 27.Kg2

27...Lxd2! 28.Dxf3 Lxf3+ 29.Kxf3 Td3+ wint het stuk terug, maar na 30.Ke2 Txb3 31.Le5 Td8 32.Tfd1 Td5! 33.Txd2 Txe5+ 34.Kf1 Td5 (Het wordt ook remise na 34...h5 35.Txa7 hxg4 36.Td8+ Kh7 37.Txf7+ Kh6 38.Tb7.) 35.Txd5 exd5 36.Txa7was het resterende toreneindspel remise, vanwege de onderste rij problemen van zwart. 36...h6 37.Ta8+ Kh7 38.Tf8 g5 39.Txf7+ Kg6 40.Td7 Tf3 41.Txd5 Txf6 en na nog een aantal zetten werd de vrede getekend. ½-½

De SOS Schoonheidsprijs wordt beschikbaar gesteld door New In Chess.

Partijen in gameviewer