Sinds mensenheugenis speelt Frans Cuijpers al de Pirc, en die opening heeft hem vele goede diensten bewezen. In het verrassend door Stukkenjagers gewonnen duel was Cuijpers' zege op Bianca Muhren met zijn lijfopening een van de weinige lichtpuntjes voor Rotterdam. Zijn torenoffer op lange termijn was goed voor de schoonheidsprijs: Secrets of Opening Surprises no. 13, van Jeroen Bosch.

Muhren - Cuijpers

1.e4 d6 2.d4 Pf6 3.Pc3 g6 4.f4 Lg7 5.Pf3 0-0

Al vroeg in zijn carrière stapte Cuijpers af van 5...c5 omdat zwart in die beruchte variant op zijn best remise heeft met de beroemde truc die Yasser Seirawan in 1988 tegen Sax introduceerde: 6.Lb5+ Ld7 7.e5 Pg4 8.e6 fxe6 9.Pg5 Lxb5 10.Pxe6 Lxd4! 11.Pxd8 Lf2+ 12.Kd2 Le3+.

6.Ld3 Pa6

Cuijpers speelt dit sinds hij in 1989 geveegd werd door Nijboer na 6...Pc6.

7.Le3

7.0-0 is de hoofdvariant.

7...c5 8.Lxa6!? cxd4 9.Lxb7

9...dxc3!

Een ruw ontwaken voor Bianca. Net aan je tweede kopje koffie, en dan zoiets om je oren krijgen.

10.Lxa8 cxb2 11.Tb1 La6

Houdt de koning in het centrum. Zwart staat een volle toren achter, maar de kans is groot dat hij een stuk terugwint en dan heeft hij meer dan voldoende compensatie voor de kwaliteit.

12.Lc6

12.Ld5 e6 13.Lb3 Pxe4 is ooit eens voorgekomen in een partij Vreugdenhil-Jasim (2003). Maar Grooten zag Cuijpers lang nadenken en meende daarom dat hij alles achter het bord bedacht. "Van Pa6-specialist Cuijpers verwacht ik eigenlijk dat hij het wel eens gezien had", schrijft Ree. De Amsterdammer wist evenwel geen betere kandidaat te vissen uit het aanbod van zeven partijen en dacht er al aan om zeven loten in een hoge hoed te stoppen. Maar Grooten hakte de knoop door: de SOS Schoonheidsprijs voor deze partij.

12...Dc7 13.Pd4

Van Grooten op Schaaksite is de variant 13.La4 Pxe4 met de hoofddreiging 14...Pc3; na 14.Ld4 Da5+ 15.c3 Tc8! stort het witte bolwerk ineen omdat zijn koning nog steeds geen kant op kan, bv. 16.Txb2 Txc3 17.Lxc3 Lxc3+ 18.Td2 Lxd2+ 19.Pxd2 Dc3 en zwart wint.

13.e5 Pg4 is de tweede variant die Grooten geeft: 14.Dd2 Dxc6 en nu is het voor wit met de nutteloze extra kwaliteit een martelgang, bv. 15.Txb2 dxe5 16.fxe5 Pxe5 17.Pxe5 Lxe5 18.Tb3 Lc4 19.Tb4 Lc7 en wit gaat te gronde aan alle penningen.

13.Ld5 e6 14.Lb3 Pxe4. analoog aan Vreugdenhil-Jasim, was misschien nog het beste. Na 15.c4 Pc3 16.Dc2 Pxb1 17.Dxb1 Lxc4 18.Lxc4 Dxc4 19.Kf2 heeft zwart giga-compensatie voor het stuk, maar wit kan nog vechten.

13...e5

Het is opmerkelijk hoe hulpeloos wit hier is.

14.Ld5

Grooten geeft nog 14.fxe5 dxe5 15.Pb3 Dxc6, ook als winnend voor zwart. Niets werkt vor wit, bv. 16.Pc5 Lh6 17.Lxh6 Dxc5 18.Txb2? Dc3+.

14...Pxd5 15.exd5 exd4 16.Ld2 Dc5

Verhindert even 17.Kf2 wegens 17...d3+ en 18...dxc2. Hierna grijpt de zwarte toren beslissend in.

17.Df3 Dxc2 18.Dd1

18...Te8+ 19.Kf2 Te2+ 20.Dxe2 Lxe2 21.Kxe2 d3+ 22.Ke3 Dc5+ 23.Kf3 Dxd5+ en na nog tien zetten lijden gaf Muhren op.

Traditiegetrouw zat Anne Haast weer bij de kandidaten met haar derde overwinning, ditmaal op niemand minder dan Martin Martens. En hoewel ook deze partij het aanzien zeker waard was, gebood de objectiveit de jury om de belofte 'drie corners pienantie' in te trekken. Zoals Grooten schreef kunnen we Anne altijd nog de oeuvreprijs toekennen op een daartoe geëigend moment.

Hans Klip (beslissend kwaliteitsoffer tegen Klaas Abma) en Predrag Nikolic (goede zege op Sebastian Siebrecht met allerlei moois onder de oppervlakte, maar toch te weinig schoonheid op het bord) vielen ook af. Mart Nabuurs won een leuke partij van Jan-Willem van de Griendt, maar de spectaculair ogende opening was al langer bekend.

Een kandidaat die het ook net niet haalde was Lennart Ootes met een aardige zege op een IM.

Wiersma - Lennart Ootes

Zwart heeft alle schepen achter zich verbrand voor de aanval. 

36...Lh3!

"Mooie zet, maar wie zou dat niet doen?", vroeg Ree zich af. Dat moge waar zijn, maar het slot is toch te aardig om niet te laten zien.

37.g3 Dc2 38.Tg1 Lxg1 39.Dxg1

39...Lg2+

Voor deze zet geldt hetzelfde als voor 36...Lh3. Allemaal wel in de tijdnoodfase!

40.Dxg2 Dxb1+ 41.Kh2 Tb8 42.Df3 Tb2+ 43.Pf2 Tg4 44.De3 Txf2+ 45.Dxf2 Dd3

Een praktische beslissing. De witte pionnen zijn volledig onder controle, maar de zwarte a- en e-pion niet. Ootes won na nog een paar schaaks der wrake van Wiersma.

De volgende partij, uit de derde klasse, verdiende volgens Herman Grooten een speciale vermelding. Beide juryleden noemden het een "lichtgewicht" maar het is toch, aldus Grooten, "een klassieke koningsaanval, bekroond met een dameoffer".

Benschop - De Schipper

Zwart heeft het al veel te ver laten komen. Wit dreigt op h6 te pakken, met vernietiging, en op 18...Kh8 beslist 19.cxd5 exd5 20.Txg7! met de pointe 20...Kxg7 21.e6+ met damewinst.

18...f5 19.exf6!

Toch elegant. De Schipper drinkt de gifbeker helemaal leeg.

19...Dxf4 20.Txg7+ Kh8 21.f7

Met de beslissende dreiging 22.Tg8 mat. Zwart laat sportief een ander pittoresk mat toe.

21...Dxf7 22.Th7+ Kg8 23.Th8#

De SOS Schoonheidsprijs wordt beschikbaar gesteld door New In Chess.