Jorgen Henseler wint SOS-prijs vijfde ronde

Henseler in de voetsporen van Topalov

door Peter Boel

In Wijk aan Zee vliegen de stukken er weer vanaf, en dus is het niet meer dan passend dat de winnaar van de SOS Schoonheidsprijs, ronde 5, een vette Wijk aan Zee-connectie heeft. Jorgen Henseler versloeg Milan Heller in een fraaie partij met het offer 12.Pxf7!? in het Slavisch, het spectaculaire offer waarmee Veselin Topalov drie jaar geleden Vladimir Kramnik verraste. Toen Heller in de duizelingwekkende complicaties enkele malen mistastte kon HSG'er Henseler het mooi afmaken en de prijs, het boek Secrets of Opening Surprises 12 van Jeroen Bosch, in de wacht slepen.

Het winnende duel werd gespeeld in het Tweede Klasse A-treffen tussen Unitas 2 en HSG 2. Jurylid Hans Böhm schreef over de partij: 'Bijzonder aardig voor het oog. Interessante associaties met Timman en Ljubojevic (die deze variant een dag na Topalov-Kramnik speelden in Wijk aan Zee 2008, PB), een stelling waarop je je kunt verkijken en waar de computer niet 1,2,3 uitkomt.'

De analyses zijn van de winnaar zelf. Daarbij maakte Hans Ree de volgende kanttekening: 'In de bijgevoegde analyse krijgen twee zetten van zwart een dubbel vraagteken, alsof het om grove blunders ging, maar dat vind ik sterk overdreven. Natuurlijk worden er in zo'n scherpe stelling fouten gemaakt, maar het waren geen ?? fouten, vind ik.'

Dat maakt de witte prestatie alleen maar beter natuurlijk.

Jorgen Henseler - Milan Heller

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Pf3 Pf6 4.Pc3 e6 5.Lg5 h6 6.Lh4 dxc4 7.e4 g5 8.Lg3 b5 9.Le2 Lb7 10.0-0 Pbd7 11.Pe5 Lg7   

12.Pxf7!? Kxf7 13.e5 Pd5 14.Pe4 Ke7 15.Pd6  

15...Tb8N

15...Db6

• A) 16.Lg4 Taf8 17.Dc2

A1) 17...Thg8

A11) 18.Dg6 Pc7 19.De4 La8 20.f4 Pf6 21.exf6+ Lxf6 22.fxg5 Dxd4+ 23.Kh1 Dxe4 24.gxf6+ Txf6 25.Pxe4 Txf1+ 26.Txf1 Txg4 27.Ld6+ Kd8 28.Tf8+ Kd7 29.Tf7+ Ke8 30.Te7+ Kd8 31.Pf6 Td4 32.Td7+ Kc8 Kiselev-Gundavaa, Moscow 2008, 1-0 (38);

A12) 18.a4 La8 19.Tfe1 Pc7 20.d5 cxd5 21.axb5 a5 22.b3 cxb3 23.Dh7 d4 24.Lh5 Pxb5 25.Pf7 b2 26.Tab1 Pc3 27.Pxh6 Th8 28.Dxg7+ Kd8 29.Pf7+ Kc7 30.Pxh8 Pxb1 31.Pg6 Td8 32.h4 Timman-Ljubojevic, Wijk aan Zee 2008, 0-1 (42);

A2) 17...Dxd4 18.Dg6 Dxg4 19.Dxg7+ Kd8 20.Pxb7+ Kc8 21.a4 b4 22.Tac1 c3 23.bxc3 b3 24.c4 Tfg8 25.Pd6+ Kc7 26.Df7 Tf8 27.cxd5 Txf7 28.Txc6+ Kb8 29.Pxf7 Te8 30.Pd6 Th8 Topalov-Kramnik, Wijk aan Zee 2008, 1-0 (45).

B) 16.Dc2 Dxd4 17.Tad1 Db6 18.Dg6 Lxe5 19.Lg4 Pf8 20.Df7+ Kxd6 21.Lxe5+ Kxe5 22.Dg7+ Kd6 23.Dxh8 Dc7 24.Dxh6 De7 25.Tfe1 Td8 26.f4 gxf4 27.Dxf4+ Kd7 28.Df2 Kc7 29.Dxa7 Ta8 30.Dd4 Shabalov-Sammour Hasbun, ICC INT 2008, 0-1 (52).

16.Lg4 Dg8

16...c5 17.Df3 Dg8 18.Lh5 en zwart staat beter (18.Pxb5?? Pc7 19.De3 Pxb5 20.dxc5 Dh7-+).

17.a4

17.Lh5 Dh7 18.Df3 Thf8 en zwart staat iets beter.

17...a6

17...b4 18.Pxc4 La6 19.Tc1 en zwart staat beter.

18.Dd2 Dh7??

18...P7b6!? 19.a5 c3 20.bxc3 Pc4 21.Pxc4 bxc4 en zwart staat beter.

19.f4= h5?? 

19...Dd3 20.Dxd3 cxd3 21.fxg5 Thf8 22.Txf8 Lxf8+-

a)       22...Kxf8?? 23.Tf1+ (23.Lxe6?! P7b6 24.Tf1+ Ke7 25.Lxd5 Pxd5 26.Pf5+ Kf8 27.gxh6 Lh8+-) 23...Kg8 24.Lxe6+ Kh8 25.Lxd7+-;

b)       22...Txf8 23.gxh6 Lxh6 24.Lh4+ P7f6 25.Pxb7 Le3+ 26.Kf1 Lxd4 27.exf6+ (27.Lxf6+?! Kd7=) 27...Txf6+ 28.Lxf6+ Kxf6 29.Te1 Pe3+ 30.Txe3 Lxe3 31.axb5 axb5 32.h4+-;

c)       22...Pxf8?? 23.Tf1 Kd7 24.Tf7+ Pe7 25.Txg7 hxg5 26.Pe4+-.

20.f5!+- hxg4 21.Dxg5+ Lf6 22.exf6+ P7xf6 23.fxe6 Tbg8

23...Dg8 24.Dd2 Dg6 25.axb5 cxb5+-

24.De5 Lc8

24...Tg5 25.Dxg5 Dg8 26.Dd2+- 

25.Txf6! Pxf6 26.Pf5+ Dxf5 27.Dxf5 Th5 28.Ld6+! Kxd6 29.Dxf6 Lxe6 30.Te1 Te8 

31.Txe6+! 1-0

Böhm merkte nog op dat zwart na 31...Txe6 wit nog wel de matzet 32.Dd8 had mogen laten uitvoeren...

Er waren nog twee aanvalsoverwinningen, van Jan Smeets op Tom Bus en van Frans Cuijpers op David Miedema. Maar Mr Chess kreeg hierbij 'het gevoel van een heet mes door zachte roomboter'. De volgende partij achtten beide juryleden de grootste concurrent van de winnaar.

Martijn Dambacher - Roeland Pruijssers

Wit probeerde in een Koningsindiër met 19.c5?! aan te vallen op de damevleugel, maar dit werd door Pruijssers allemaal heel kalmpjes afgeweerd. Ondertussen had hij via 19...Dc8 met aanval op h3 de f-lijn in handen gekregen. 

Hier heeft zwart opnieuw wit voor een dilemma gesteld door h3 aan te vallen. Het blijkt dat wit hier al in de problemen zit.

27.Th1

Dambacher zag af van 27.g4, ongetwijfeld wegens 27...Lxg4! 28.hxg4 Dxg4+ 29.Kh2 Dg3+ 30.Kh1 Taf8! met winnende aanval: er komt iets binnen op f3.

27...Dc4!

Nu pakt zwart systematisch steeds meer ruimte.

28.Dd1 Lxa4! 29.Dxa4

29.Pxa4?? Dxe4+ 30.Kh2 Dxe3 is meteen uit. Maar na de tekstzet is het ook geen pretje.

29...Dxd3 30.The1 Taf8 31.Dd1 

Nu had Pruijssers met 31...Dc4 de druk op de ketel kunnen houden, maar begrijpelijkerwijs wikkelt hij af naar een voordelig eindspel.

31...Dxd1 32.Pxd1 Tf3 33.Lf2 Lg5 34.Tc2 Td3 35.Pc3 Tff3 36.Pe2 Tf7 37.Tc8+ Kg7 38.h4?

Waarschijnlijk in tijdnood heeft Dambacher er schoon genoeg van, en hij loopt in het mes.

38...Ld2! 39.Td1 

39...Le3!

Wint materiaal na 40.Txd3 Txf2+ en 41...Txe2.

40.Tf1 Td2 41.Lxe3 Txe2+ 42.Lf2 Pf6! 0-1

Nu verliest wit weliswaar geen stuk, maar wel een paar pionnen, met hopeloze stelling. Een zeer sterke partij van Pruijssers waarin hij met 'kleine' dreigingen zijn tegenstander overspeelde.

De leukste truc kwam van Daniel Stellwagen, maar dat was ook meteen voorbij. 

Daniel Stellwagen - Patrick Driessens 

15.b6! Dxb6 16.Db4!

Oeps! Een bijzonder pijnlijke verrassing. Na dameruil staan er ineens twee stukken aangevallen, en ook 16...Lb5 helpt geen zier vanwege 17.a4 Pac6 18.Db3. Er restte Driessens dus niets anders dan op te geven.

De SOS Schoonheidsprijs wordt beschikbaar gesteld door New In Chess.