SOS-prijs: De Ruiter beloond voor stunt tegen Sokolov

Vorige maand won Ivan Sokolov de schoonheidsprijs maar had hij het niettemin al zwaar te verduren, deze maand kreeg de supergrootmeester van SISSA in de Tweede Klasse A te maken met een kras staaltje openingsvoorbereiding van Danny de Ruiter. De manier waarop de kopman van De Waagtoren een goed gespeelde partij ook nog eens naar winst voerde was vervolgens sensationeel. Zijn lange termijn-stukoffer krijgt de schoonheidsprijs: het boek Secrets of Opening Surprises no. 14 van Jeroen Bosch.

De meeste concurrentie voor de prijs kreeg De Ruiter van Mark Timmermans, die zijn vlotte aanvalszege op Porte in de Derde Klasse G zelf instuurde. 

Danny de Ruiter was er in de week voor de tweede ronde eens goed voor gaan zitten en toverde een uiterst interessant nieuwtje uit de hoge hoed, waar zelfs Sokolov achter het bord geen goed antwoord op vond. Jurylid Hans Ree vond dat de prijs naar deze partij moest gaan vanwege het 'reuzendoder-aspect', maar ook vanwege de eindspelprestatie. Grooten schreef dat De Ruiter het eindspel 'vrijwel vlekkeloos' behandelde. Bij de analyse maken wij dankbaar gebruik van Wim Andriessen's commentaar dat op de site van De Waagtoren werd geplaatst.

Sokolov - De Ruiter

1.d4 Pf6 2.c4 g6 3.Pc3 d5 4.cxd5 Pxd5 5.e4 Pxc3 6.bxc3 Lg7 7.Le3 c5 8.Dd2 Da5 9.Tc1 cxd4 10.cxd4 Dxd2+ 11.Kxd2 0-0 12.Ld3

Gebruikelijker is 12.Pf3 of 12.Lb5, maar klaarblijkelijk had De Ruiter zich ook op de tekstzet voorbereid.

12...Td8 13.Pe2 Pc6 14.Tc4 

14...Le6

Vaker komt 14...f5 voor om eerst 15.e5 uit te lokken en dan pas 15...Le6 te spelen. Maar De Ruiter laat d4-d5 graag toe.

15.d5 Pe5 16.Tc7 Pxd3

16...Ld7 17.Txb7 e6 18.Pf4 Pxd3 19.Pxd3 exd5 20.e5 was nog bekend uit een partij Solomon-Kislik, Budapest 2010, die op zet 47 remise werd.

17.Kxd3 f5

Zwart doet het achterstevoren, in de spirit van de Grünfeld: eerst wit het centrum laten bezetten, dan dat centrum aanvallen.

18.f3 fxe4+ 19.fxe4

19...Lxd5!

Maar dit is wel weer heel drastisch! De tekstzet is de pointe van het hele zwarte spel. Het blijkt dat de witte stukken heel ongemakkelijk staan. Een opmerkelijk concept!

20.exd5 Txd5+ 21.Kc2

Of 21.Ke4 Te5+ 22.Kf3 Tf8+ 23.Pf4 g5 24.Tb1 en hier geeft Andriessen 24...b5 25.Txa7 gxf4 26.Ld4 Te6 27.Lc5 Tc8 'met gelijke kansen', maar ik zou niet graag met zwart spelen tegen Sokolov in de stelling na 28.Txe7 Th6 29.Txb5 Th5 30.Ld4 Txb5 31.Txg7+ Kf8 32.Txh7. Ook in aanmerking komt 24...gxf4!? 25.Lxa7 b6 26.Lxb6 Ta8 27.Ld4 Te6 met ongeveer gelijk spel. Na de passievere tekstzet weet De Ruiter Sokolov goed bezig te houden.

21...Te5 22.Tc3 Ta5

23.Kb3

Vlucht in een eindspel waarin zwart twee pionnen heeft voor de kleine kwaliteit. Objectief het beste was misschien 23.Pd4 Txa2+ 24.Kb1 Txg2 25.Tc7 b5 26.Txe7 a5 aldus Andriessen, maar het ziet er inderdaad niet prettig uit voor wit.

23...Lxc3 24.Pxc3 Td8 25.Kc2 b6 26.g4

26.a4!?; 26.Tb1!?.

26...Te5 27.Lf4 Tc5 28.Te1 Tc4! 29.Lc1

Na 29.Lg5 Txg4 30.Lxe7 Td7 31.Kb3 Kf7 32.Lb4 a5 33.La3 wordt wit ook teruggedrongen.

29...Tdc8 30.Lb2 b5 31.Kb3 a5 32.a3

Van Wely suggereerde in de post mortem nog 32.Pd5, maar dan wint 32...T8c5 33.Te5 (33.Pxe7+ Kf7) 33...Kf8 of ook 32...Td8!? (met matdreiging) 33.Te5 Txg4.

32...a4+ 33.Kc2 Txg4 34.Kb1 Tg2 35.h4

Na 35.Txe7 b4 36.Pxa4 kan zwart kiezen tussen 36...bxa3 37.Lxa3 Ta8 38.Te4 Txh2 39.Ld6 Tg2 (Andriessen) 40.Pb6 en 36...b3!? 37.Te1 Txh2, wat ook benauwd is voor wit.

35...b4! 36.axb4

Na 36.Pd5 wint 36...Tcc2.

36...a3 37.La1 Tc4 38.b5 Txh4

De Ruiter speelt het allemaal zeer beheerst.

39.Pd5 a2+ 40.Kc1 Tc4+ 41.Pc3 Tb4

En opgegeven omdat zwart nu gewoon gaat lopen met zijn h-pion. 0-1

De volgende partij is meer van het slag dat schoonheidsprijzen verdient, maar, aldus Ree, ook wat meer 'lichtgewicht'. Uit de wedstrijd Souburg-SC Dordrecht in klasse 3G.

Porte - Timmermans

In een met 5.b6 Geweigerd Wolgagambiet heeft zwart dapper zijn dame naar voren gespeeld. Nu waagt ze zich nog dieper in de witte stelling:

13...Dd4!?

Een opmerkelijke manoeuvre, aldus Grooten, maar 'de engine kan zich in vrijwel elke zwarte zet prima vinden.'

14.Dc2

Veiliger was 14.Pb3.

14...Pfg4 15.Pd1 f5 16.f3?!

Erg mak, vond Ree. Na het ook door Timmermans aangegeven 16.f4! 'is er niets mis met wits stelling, al zal zwart ook niet klagen.'

16...fxe4!

Een mooi stukoffer, hoewel eentje waar elke Benoni-speler aan zal denken (Ree).

17.Pb3

17.fxg4 Lxg4! en de toren op f1 wordt los; na 18.Lxg4?? komt bijvoorbeeld 18...Dxd2!. Na het taaiere 18.Pc3 Lxe2 19.Pxe2 De3 staat wit een onplezierige verdediging te wachten. Toch had wit dit moeten proberen, meende Ree.

17...Dxd5 18.Pc3

Wit berust in de minuspion. 18.fxg4 Lxg4 blijft dramatisch voor hem.

18...Df7 19.Pxe4 Pf6

Een beetje jammer, zo'n terugtocht, maar het is de beste zet en zwart blijft aan het roer.

20.Pg5 De8 21.f4 Lf5 22.Dd1 Pf7 23.Lc4

23...d5!

Net nu wit zich een beetje lijkt te herstellen van de narigheid volgt deze klap. Dit pionoffer fungeert als een springveer waarmee alle zwarte stukken losschieten. Als wit niet neemt is de zwarte centrummacht beslissend.

24.Lxd5 Pxd5 25.Dxd5 Td8 26.Dxc5 Pxg5 27.fxg5

27...Le6!

De pointe van het zwarte spel. Wits onderste rij blijft dodelijk zwak.

28.Txf8+ Dxf8 29.Pd2 Ld4 30.Dc6 Df2!

Krachtig afgemaakt.

31.Dxe6+ Kf8 0-1

Behoorlijk spectaculair en hard bevochten was de volgende remisepartij, wel uit de Meesterklasse. Het stellingsoordeel schommelde te hevig voor een schoonheidsprijs (zwart staat beter - wit staat beter - zwart staat bijna gewonnen) maar er is genoeg te beleven om in ieder geval even te laten zien.

Lars Ootes - Frans Cuijpers

Cuijpers lijkt onder druk te staan in zijn geliefde Pirc, maar na de volgende actieve verdediging is het eerder wit die op zijn tellen moet passen:

15...f5! 16.gxf5 Txf5

16...gxf5 werd achteraf sterker geacht. Zwart kan vervolgen met ...Db6, een zet die in de afgelopen beurten ook in aanmerking kwam.

17.Pg3 Tf7 18.Dg4 Db6

Het verschil: g6 is zwak, maar opnieuw heeft zwart deze counter door het centrum.

19.Dxg6

Zowel 19.c3 dxe5 20.fxe5 Txf1+ 21.Pxf1 Kh7 als 19.Td1 dxe5 20.fxe5 Kh7 is prima voor zwart. Zijn stukken zijn op het centrum gericht en zijn dubbelpion is eenvoudig op te lossen.

19...Dxd4+ 20.Tf2 dxe5?!

Mist een kans op voordeel met 20...Pxf4! 21.Lxf4 Txf4 22.Taf1 dxe5.

21.c3 Dc5

22.Pe4

22.Pf5 dwingt een kwaliteitsoffer af, maar dat is heel sterk: 22...Txf5 23.Dxf5 Tf8 24.De4 exf4 en nu geeft Rybka 25.c4 (25.Ld2 houdt het nadeel binnen de perken) 25...Kh8! (25...Ld4 26.Dg6+ is remise) 26.cxd5 Ld4 met voordeel, omdat 27.Df3? Lxf2+ 28.Dxf2 faalt op 28...Tg8+ 29.Kf1 Dc4+ met winnende aanval.

22...Db6 23.f5 Pf6 24.Pg3?

24.Pxf6+=.

24...h5

24...Td8! was ook erg onaangenaam geweest.

25.Lg5 Pg4 26.Taf1 Pxf2 27.Txf2

27...c5?

Na 27...Td8! kwam Ree met de aardige variant 28.f6 Td2 29.Lxd2 Txf6 30.Le3. Zwart staat beter na 30...Dxe3 31.Dc2 en nu bijvoorbeeld 31...Dg5. Nu komt wit er met een blauw oog vanaf.

28.f6! exf6 29.Pf5 fxg5

Niet 29...Td7? 30.Lxf6! Td1+ 31.Kg2 Dc6+ 32.Tf3 Td2+ 33.Kg3.

30.Ph6+ Kh8 31.Pxf7+ Kg8 32.Ph6+ Kh8 33.Pf7+ Kg8

34.Dxh5?

Iets handiger was 34.Dxg5 Tf8 35.Dxh5 met een licht voordeeltje. Nu komt zwart weer aan het roer.

34...Tf8 35.Pxg5 Txf2 36.Kxf2 Dxb2+ 37.Kg3 Dxc3+ 38.Kg4 Dd4+ 39.Kf5?

Op buigen of barsten, maar wit was al in de problemen.

39...Dd7+ 40.Ke4 Dd4+ 41.Kf5 Dd7+ 42.Ke4

42...c6

Nog sterker was 42...c4! met matdreiging, bijvoorbeeld 43.Ke3 Dd3+ 44.Kf2 Df5+ 45.Ke2 Lf8 en de zwarte koning kan weglopen via g7.

43.Dh7+ Kf8 44.Dg6 Dg4+

Dit ziet er het beste uit, maar het brengt niet meer dan remise op. 44...Lh8 45.Dh6+ Ke7 46.Dh7+ (46.Dxh8 Dg4+) 46...Kd6 47.Dxd7+ Kxd7 48.Pf7 zal ook wel op remise uitlopen; 44...Dd4+ 45.Kf3 e4+ 46.Dxe4 levert ook te weinig op.

45.Ke3 Df4+ 46.Ke2 Dxh2+

47.Kd3?

Samen met f3 het enige veld waar de koning niet naar toe moest. Nu kan zwart het nog even proberen.

47...e4+! 48.Pxe4

48.Dxe4 (48.Kxe4?? Dc2+) 48...c4+ 49.Kxc4 (49.Ke3 Lh6 50.Df5+ Ke7 51.De4+ Kf6) 49...Dxa2+ 50.Kd3 (50.Kc5 Da5+ en ...Dxg5) 50...Da3+ 51.Ke2 (51.Kc2 Dc5+; 51.Kd2 Da5+) 51...De7 en zwart wint.

48...c4+ 49.Kxc4 Dc2+

49...Dxa2+ 50.Kc5 Dd5+ 51.Kb6 Ld4+ 52.Kc7 Le5+ gaf goede winstkansen.

50.Kb4 Lc3+ 51.Kc5 Le5+

Geeft de witte koning de gelegenheid naar pion a6 te lopen. Een poging was nog 51...La5+ 52.Kd4 Dd1+, maar het blijft heel moeilijk de pluspion te verzilveren.

52.Kb6 Db2+ 53.Kxa6 Db5+ 54.Ka7 Ke7 55.Dh7+ Kd8 ½-½

Partijen naspelen in de gameviewer