SOS Schoonheidsprijs ronde 9
Meester tegen Amateur
door Peter Boel
Voor de laatste KNSB-ronde stelden juryleden Hans Ree en Hans Böhm van de SOS Schoonheidsprijs zuiverheid boven spektakel.
Menno Okkes was tegen Ivo Timmermans flink aan het hakken geslagen, en dan hebben we het nog niet over hoe Rini Kuijf Robin van Kampen op remise hield. Prijswinnaar werd echter net als in de vorige ronde een grootmeester - ditmaal Friso Nijboer, die met vaste hand liet zien hoe je een op papier beduidend mindere tegenstander moet aanpakken. Hij won daarmee het boek 'Secrets of Opening Surprises 13' van Jeroen Bosch.
Hans Böhm schreef: 'Het gevoel zegt dat Nijboer niet echt diep heeft hoeven te gaan. Het kwaliteitsoffer is om meerdere redenen goed.' Nijboer wint het materiaal terug en voert dan een onweerstaanbare aanval naar de winst. 'Deze partij kan zo in het boek "Meester tegen amateur"', aldus Böhm.
Friso Nijboer - Cees Schoolenberg partij meespelen
Wit heeft alles op de koningsvleugel geplant en zwart heeft met de moed der wanhoop zware barricades opgeworpen. Nijboer besluit tot een speculatief kwaliteitsoffer, dat zo op het oog wel goed moet zijn.
26.Txg6!? fxg6 27.Ld3 Pd7
Mogelijk was 27...Pd8 iets steviger.
Als zwart alles keept met 27...Kf7 28.Lb1 (dreigt 29.Dc2) en nu 28...Pd8 (28...Tcd8 29.Pe2! (een sleutelzet; na 29.Dc2 heeft zwart nog 29...Td3!) 29...g5 30.Le4 T5d7? 31.Lxc6 bxc6 32.Ped4) 29.Pf1 Dc7 30.Pe3 en nu 30...Td7 heeft wit onaangename druk, maar hij is er nog niet door.
28.Le4
Wint de kwaliteit terug, maar daarvoor had hij hem natuurlijk niet geofferd.
28...Pb6 29.Lxg6
Nu heeft zwart niet meer 29...Pe8. Ook 29.Pe2 belooft veel.
29...Tcd8 30.Ph5!
De zwarte stelling kraakt in al zijn voegen.
30...Dc8 31.Pf4 Tf8 32.Pxd5 Pxd5 33.Le4
Het verschil met vier zetten geleden is dat Pd5 nu meteen aangetast kan worden.
33...Td8 34.Lb1
Toch de lange diagonaal! Het was een kwestie van masseren.
34...Lf8
34...Tf8 35.Dc2 Tf5 36.Pd4!.
35.Dc2 Kf7 36.Dg6+ Ke7
Of 36...Kg8 37.Dh7+ Kf7 38.Lg6+ Ke7 39.Dg8.
37.Ph4 Kd7 38.Df7+ Pce7
Nu het slotakkoord. Wit schermt eerst de c-lijn af:
39.Tc1 Db8 40.Pg6 b5 41.Td1 Te8 42.Pf4
En zwart gaat te gronde aan alle penningen. 1-0
Nijboer kreeg stevige concurrentie van de volgende partij, waarin wit, die zelf voor het commentaar heeft gezorgd, zijn tegenstander zelfs een tweede dame laat halen. "Aardige beelden voor het oog, met al die oprukkende pionnen van wit en zwart", vond Böhm, maar Hans Ree gaf uiteindelijk de voorkeur aan Nijboers partij.
Menno Okkes - Ivo Timmermans (commentaar Menno Okkes) partij meespelen
1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.d4 exd4 4.Pxd4 Lc5 5.Pb3 Lb6 6.Pc3 Pf6 7.De2 0-0 8.Le3
Carlsen heeft deze variant populair gemaakt.
8...Te8 9.f3 Lxe3 10.Dxe3 d6 11.0-0-0 Le6 12.g4 a6 13.h4 b5
Beide spelers doen alsof ze Siciliaans spelen.
14.h5 b4 15.Pe2 Lxb3
Deze vrijwillige ruil lijkt aan de vroege kant.
16.axb3
16.cb3 is een goed alternatief, omdat de zwarte aanval langs de a-lijn dan moeilijker loopt. Een pion op c2 biedt echter ook voordelen, zoals een steunpunt voor een witte loper op d3. Tijdens de partij vond ik het een erg lastige beslissing met welke pion ik de loper moest terugnemen.
16...a5 17.h6
17.g5 Pd7 18.g6 a4 19.h6 fxg6 20.Pg3 leidt tot een onduidelijke stelling.
17...g6 18.Pd4 Pxd4 19.Dxd4 Te5
Een sterke verdedigingszet. Ik besefte dat ik nu moest offeren om het initiatief te houden. Als wit aarzelt zal de zwarte aanval sneller zijn.
20.g5 Ph5
20...Txg5 21.f4 Th5 22.Lg2. Tot zover had ik deze variant gezien. Wit heeft nu mooie compensatie voor zijn pion, want hij gaat met e4-e5 de stelling openen, waarna zijn loper goed meedoet.
21.Txh5 gxh5 22.f4 c5 23.Dc4 Te7 24.e5
Wit heeft een mooie stelling voor de kwaliteit, maar zwart doet nog mee. Alles gaat om het initiatief.
24...a4
Goed gespeeld, dit is zwarts beste kans.
25.Txd6
25.De4 axb3 (25...a3 26.Ld3 f5 27.gxf6 a2 28.Tg1+ Kh8 29.Tg7 a1D+ 30.Kd2 +-) 26.Ld3 Ta1+ 27.Kd2 Txd1+ 28.Kxd1 f6 (28...Te6 29.Dxh7+ Kf8 30.Dh8+ Ke7 31.Dxd8+ Kxd8 32.Lb5 +-) 29.gxf6 Ta7 30.Dd5+ Kh8 31.f7 en wint. Ik heb gekeken naar 25.De4, maar kon dit niet geloven en besloot toen tot 25.Txd6, zodat de toren niet wordt geruild.
25...Dc8
Hierna staat zwart verloren.
25...Td7 26.Ld3 Txd6 27.Lxh7+ Kf8 28.exd6 Dxd6 29.g6 fxg6 30.Dg8+ Ke7 31.Dxa8 Dxf4+ 32.Kb1 Dxh6 33.bxa4 +- Dit is een moeilijke variant die ik denk ik niet had gevonden. Waarschijnlijk had ik 26 Td7 Dd7 27 De4 Td8 28 Ld3 Dd4! 29 Dh7 Kf8 30 Dh8 Ke7= gespeeld. Soms moet het meezitten.
26.De4 a3
26...Db7 27.Dxb7 Txb7 28.Lg2 a3 29.bxa3 bxa3 30.Kb1 a2+ 31.Ka1 Tba7 32.Lxa8 Txa8 33.Tc6 Kf8 34.Txc5 Ke7 35.f5 Kd7 36.Tc4 Tg8 37.Kxa2 Txg5 38.Tf4 +-.
27.Ld3 f6 28.gxf6 Tea7
28...c4 29.Dg2+ Kh8 30.Dg7+ Txg7 31.hxg7+ Kg8 32.Td8+ Dxd8 33.Lxc4+ Dd5 34.Lxd5 mat.
29.e6
De computer vindt hier allerlei winsten, maar in een partij word je toch behoorlijk zenuwachtig van zo'n pion op a3 die gaat promoveren. Gelukkig vond ik op tijd de mooie manoeuvre om met de e-pion naar e7 te gaan.
29...a2 30.e7 a1D+ 31.Kd2
De mooie bekroning. Zwart staat een dame voor, maar kan mat niet verhinderen.
31...Dd1+ 32.Kxd1 Dg4+ 33.Kd2 1-0
Bonno Pel haalde zoals wel vaker de shortlist, maar zijn op zich uitstekende zege op Wouter Spoelman werd naar de mening van de juryleden ontsierd door de zetherhaling die Spoelman uit de weg ging.
Tot slot nog een zeer opmerkelijk partijtje van Altmeister Rini Kuijf. Böhm en Ree meenden dat een remisepartij niet echt in aanmerking zou komen voor een schoonheidsprijs, maar vonden beiden dit fragment het vermelden waard. "Een hoogst interessante remise waarop vooral zwart trots mag zijn", oordeelde Böhm.
Robin van Kampen - Rini Kuijf partij meespelen
Een spannende stelling. De dame heeft op b2 een giftige pion gesnoept en lijkt nu ten dode opgeschreven. Zwart moet dus drastische maatregelen nemen.
15...Pcxe5! 16.dxe5
16.Pxe5 Pxe5 17.Ta2 (17.dxe5? Tad8!) 17...Lxd5 18.Txb2 Pxc4 is ook absoluut onduidelijk.
16...Lxd5 17.Lxd5 Tad8 18.e6
Zwart lijkt nu toch echt uitgepraat, maar:
18...Pf6! 19.e7 Txd5 20.exf8D+ Kxf8
Met zeer gevaarlijke aanval voor de toren.
21.De1
Wit kon consolideren met 21.Db1, bv. 21...Pe4+ 22.Kg1 Df6 23.Db4+ Kg8 24.Te1. Maar zwart heeft dan nog steeds drie pionnen voor een toren, en die staat voorlopig nog werkeloos toe te kijken op h1.
21...Dxc2+
Of ook 21...Pe4+ 22.Kg1 Dxc2 23.Tc1 Da2 24.h4 Dxa3 en nu is 25.Txc7? remise na 25...Td1! 26.Tc8+ Ke7 27.Dxd1 De3+. 25.Pg5! geeft wit echter nog winstkansen.
22.Kg1 Dc5+ 23.Df2 Dd6
Of ook 23...Dc3 24.Te1 Pe4 25.De3 Td3 26.Dc1 Dxc1 27.Txc1 Txa3 en wit mag zich zorgen gaan maken in dit eindspel, omdat c7 nog steeds taboe is.
24.Dc2 Pe4
Het paard beheerst de stelling volledig.
25.h4 Td2!
Afruil!
26.Pxd2 Dd4+ 27.Kh2 De5+ 28.Kg1 Dd4+
Remise. Zwart kan onbekommerd verder spelen met 28...Dxa1+ 29.Pf1 Dd4+ 30.Kh2 Pf2!, maar met 31.Dxc7 maakt wit remise: 31...Pxh1 (31...Dxh4+ 32.Kg1 Pxh1 33.g3! Pxg3 34.Dc8+ Ke7 35.Dc7+ Ke8 36.Dc6+ Ke7 37.Dc7+ Ke6 38.Dxb6+ enz.) 32.Kxh1 Dxh4+ 33.Kg1 Dd4+ 34.Kh2 g6 35.Dc8+ Kg7 36.Dxa6.
De SOS Schoonheidsprijs wordt beschikbaar gesteld door New In Chess.
