SOS Schoonheidsprijs ronde 2

Brilliancy prize voor gehandicapte Van Kerkhof

Door Peter Boel

De beste partijen uit de tweede KNSB-ronde waren solide van aard, bijvoorbeeld de zege van Sergey Tiviakov op ons jurylid Herman Grooten. Eén concept sprong eruit qua originaliteit: een verrassend stukoffer van David van Kerkhof tegen Merijn van Delft in de wedstrijd tussen HMC Calder en Accres Apeldoorn. Teamleider René Olthof wist te melden dat Van Kerkhof zijn linkerpols had gebroken en met die arm in het gips speelde, en ook nog eens in hevige tijdnood kwam. Psychologisch lastig voor Van Delft?! In ieder geval mag Van Kerkhof nu proberen met één hand Jeroen Bosch' nieuwste deel van Secrets of Opening Surprises te lezen.

Overige aanvalszeges, zoals die van Edwin van Haastert op Oscar Lemmers en die van Cor van Dongen (met zwart) op Alexander van Pelt, werden in vergelijking met dit kunststukje 'te licht' bevonden. Ook de spectaculaire ingezonden remise tussen Ivo Maris en Ab Faber (uit Haren-Assen in 3A) haalde het niet. Wel was er opnieuw een eervolle vermelding voor Anne Haast, die haar tweede zege met zwart behaalde met het Benkögambiet, en ditmaal tegen niemand minder dan Jan Werle! Volgende keer zal Anne de prijs zeker winnen, volgens het door Ree aangehaalde principe 'drie korners pienantie'.

Van Kerkhof - Van Delft

1.e4 c5 2.Pf3 d6 3.d4 cxd4 4.Pxd4 Pf6 5.Pc3 a6 6.Le3 Pg4 7.Lg5 h6 8.Lh4 g5 9.Lg3 Lg7 10.Le2 h5 11.Lxg4 hxg4 12.0-0 e6

Ook met succes gespeeld door Kasparov, Karjakin en Vachier-Lagrave. Maar de meest gebruikelijke zet hier is 12...Pc6.

13.Pb3 

Deze zet werd geïntroduceerd door Tiviakov tegen Vachier-Lagrave, vorig jaar in het Univé-toernooi.

13...Lxc3

Grooten schreef dat dit misschien teveel gevraagd is van de zwarte stelling, maar de Franse GM deed het ook. Het is de enige manier om geen pion te verliezen, maar Rybka suggereert het pionoffer 13...Pc6!?.

14.bxc3 e5 15.f3

Nieuwtje! Tiviakov deed 15.c4, ging drukken op d6 en won die pion, maar werd vervolgens van het bord gespeeld. De zet van de HMC'er ziet er logisch uit: wit wil drukken over de d-lijn én de f-lijn.

15...gxf3 16.Dxf3 Le6 17.Tad1 Dc7 

18.Pd4!

"Een indrukwekkend stukoffer op lange termijn" - Grooten. "Op het eerste gezicht speculatief, maar waarschijnlijk geheel correct" - Ree. Het doet denken aan Viktor Moskalenko's 'Trojan Horse' offers: het dient om een sterke witte pionnenmacht in het centrum te creëren.

18...exd4 19.cxd4 Lc4

Ook 19...0-0 ziet er erg gevaarlijk uit (Grooten), zie:

• A) 20.Dh5?! f6 21.Lxd6 (21.h4 faalt op 21...Df7 22.Dh6 Dg7) 21...Dxd6 22.Dg6+ met remise;
• B) 20.d5 Lc8 21.Df6 Dd8 22.Dh6 f6 en ook hier lijkt niet meer dan remise in te zitten voor wit;
• C) De beste winpoging is 20.Df6! Dd8 21.Dh6 f6 22.e5! (nu is wit een zet sneller dan na 20.Dh5) 22...Pd7 23.d5 Lg4 24.exf6 Pxf6 25.Dxg5+ Kh7 26.Dh4+ Kg7 27.Tb1 b5 28.Dg5+ Kh7 29.Lh4 en wit wint het stuk terug, maar zwart kan nog spartelen in het eindspel dat dan ontstaat.

19...Th7 wekt geen vertrouwen; wit stoomt meteen door met 20.d5 Ld7 (op 20...Lc8 volgt hetzelfde antwoord) 21.e5! Dc5+ 22.Tf2 dxe5 23.Lxe5 met de nare dreiging 24.Dg3!.

20.Df6 Tg8 21.Lxd6 Dd8 22.De5+ Kd7 23.Tf6?!

Zoals Ree aangaf was de beste zet voor wit hier 23.Df5+! Le6 24.Dc5! om de loper van f7 los te weken. Maar na 24...b6 is het niet zo makkelijk te zien dat 25.Dc3! wint: 25...Kxd6 (25...Dc8 26.Dg3 en 27.d5) 26.d5 Ld7 27.Txf7 en zwart loopt mat.

23...Pc6 24.Df5+ 

24...Ke8?

Grooten schrijft: '24...Le6 25.Txf7+ Pe7 26.Lxe7 De8 is een typische computerverdediging. Misschien houdt zwart stand.' Het wordt heel interessant na 27.La3+! (handiger dan 27.Lb4+ omdat wit de b-lijn openhoudt) 27...Dxf7 28.Dc5 

Staat wit hier gewonnen met slechts drie pionnen voor de toren? Het lijkt erop na 28...Tg6 29.Tb1! Ke8 30.d5 (30.Txb7 Dxb7 31.Df8+ Kd7 32.Dd6+ is remise) 30...Lc8 31.e5 b6 32.Db4 a5 33.Db3 en zwart houdt het niet droog tegen de moordende pionnen, bv. 33...Da7 34.Kh1 Df7 35.e6 Lxe6 36.Te1 Df2 37.Db5+ Kd8 38.Tf1 Ld7 39.Dd3 Lf5 40.Txf2 Lxd3 41.Tf8+.

Maar er is een bijzonder geraffineerde verdediging: 28...Lc4!. Nu hoeft de loper f7 niet meer te dekken en staat hij op e6 alleen maar in de weg. Wit kan de d-lijn niet meer openen en moet soms rekening houden met iets op f1, terwijl zwart in staat is om de b-pion te verdedigen. Na 29.d5 Tac8 moet wit voor het eeuwig schaak gaan: 30.Dd6+ Ke8 31.De5+ Kd8 32.Dd6+ Dd7 33.Df6+ etc.

25.d5

Nu is het afgelopen. De zwarte loper is afgesneden van de verdediging. Ondanks tijdnood speelt Van Kerkhof het slot, aldus Grooten, 'vrijwel vlekkeloos'.

25...Pe7 26.De5

Dreigt voornamelijk 27.Lc7 en 28.d6.

26...Tg6 27.Txg6 fxg6 28.Lc5 b6 29.Le3

De penningen en de witte d-pion worden zwart teveel.

29...Dd7 30.Dh8+ Kf7 31.Dxa8 Dg4 32.Te1 Dxe4 33.Lf2 Dxd5 34.Da7 Dd6 35.Lxb6 Le2 36.Lc5 1-0

Een mooie, met schwung gevoerde aanval, aldus Ree.

Werle - Anne Haast

(commentaar gebaseerd op dat van Anne Haast op de site van Stukkenjagers) 

Wit heeft verzuimd op tijd Ta1-b1 en b2-b3 te spelen en zit nu met de gebakken peren. Met 18.h4!? heeft hij een poging gedaan om de aandacht af te leiden. Hoe zet zwart haar initiatief op de damevleugel voort?

18...Lc8!?

Op weg naar d7 om op a4 te drukken. Haast keek ook naar 18...Pd7 met ideeën als ...Pde5 en vooral ...Db3. Maar na Werle's voorstel 19.Ld3! Db3 20.De2 lijkt zwart het ergste gehad te hebben, hoewel hij na 20...Tb4 nog moet uitkijken: 21.Lc2 Pde5!.

19.Le2 Ld7 20.Pd2 f5

Versterkt de druk, maar verzwakt ook haar eigen stelling. Een gewaagde zet dus. Haast had ook gekeken naar 20...Pxb2 21.Lxb2 Pxa4 22.Pxa4 Lxa4 23.Txa4 Dxa4 24.Dxa4 Txa4 25.Lxg7 Kxg7 met een eindspel waarin zwart op zoek moet naar remise. Later ontdekte ze dat 22.Tda1! nog vervelender was voor zwart. Een tweede alternatief voor zwart was 20...Pe5!?.

21.h5 Pxd2 22.Lxd2 Pxa4 

'Hier komt nog een belangrijk voordeel naar voren van 21...f5. Door de extra druk op e4 kan wit in deze stelling de dame niet meer insluiten met 23.Pb5', schrijft Haast.

23.h6

Nu gaat de zwarte dame als een echte 'pacman' (Haast) door de witte stelling en vreet ze alle witte pionnen op.

23...Lxc3 24.bxc3 Dxe4 25.Ld3?

Haast geeft 25.Lg5! als wits beste keepkans. Nu rolt de pacman verder.

25...Dxd5 26.Le2 Lc6 27.f3 De5 28.Lf4 Dxc3 29.Lc4+ Kf8 30.De2 Dxf3 31.De6 Dxd1+ 32.Kf2 Df3+ 0-1

Een perfecte partij voor in een leerboekje over het Benkögambiet, vond Ree.

De SOS Schoonheidsprijs wordt beschikbaar gesteld door New In Chess.